آرمان شهر؛ به نقل از همشهری قزوین یکی از معضلات شهری و اجتماعی امروز استان شیوع پدیده تکدی گری در نقاط مختلف استان است. امروزه زنان و مردان زیادی را می بینیم که با کودکان خردسال خود در چهارراه ها و میادین به تکدی گری می پردازند و بعد از مدتی از دستگیری شان، به سرعت به محل کسب و کار خود برمی گردند.

اجرای طرح فقرزدایی

مدیرکل امور اجتماعی استانداری قزوین، راه حل اصلی مشکل تکدی گری در استان را فرهنگسازی و اقدامات پیشگیرانه دانست و به همشهری گفت: اگر مردم قزوین توجیه شوند به واسطه افراد خیر، سازمان های مردم نهاد خیریه و نهادهای متولی مانند بهزیستی و کمیته امداد به مستمندان کمک کنند، این معضل از بین خواهد رفت.

«مریم بیدخام» با تاکید بر لزوم بهره گیری از آمار و ارقام نهادهای مبارز با تکدی گری از جمله شهرداری و نیروی انتظامی افزود: باید بیش از ۹۰ درصد اقدام های ما در این حوزه فرهنگی باشند و از اقدامات قهری پرهیز کنیم.

وی از اجرای آزمایشی طرح فقرزدایی در برخی محله ها خبر و ادامه داد: در این طرح، پس از انتخاب محله هدف، با کمک خانواده ها و ساکنان معتبر آن محله خانواده های نیازمند شناسایی شده و سپس اقدام های لازم برای رفع مشکلات مالی آنها مانند بکارگیری در سازمان های دولتی و شهرداری صورت می گیرد.

مرز باریک گدایی و دستفروشی

مدیر توسعه خدمات اجتماعی شهرداری قزوین هم با ذکر اینکه شهرداری هر ۱۵ روز گزارشی از جمع‌آوری متکدیان را به فرمانداری گزارش می‌دهد، به همشهری گفت: متکدی های جمع‌ آوری شده توسط شهرداری و نیروهای انتظامی باید در یک شبانه روز با تایید مرجع قضایی، به نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد معرفی شوند. البته به این افراد هیچ گونه خدمتی اعم از صبحانه یا شام ارائه نمی شود و این خدمات مختص مددجویان است.

«مرتضی رحمانی» با اشاره به مرز باریک بین دستفروشی به تکدی گری در قزوین، اضافه کرد: در حال حاضر متکدی به معنای دیروز نداریم و اکثر متکدیان در قالب فروش نمایشی کالایی مانند آدامس یا گل اقدام به تکدی گری می کنند و به هیچ قصدی برای فروش آبرومندانه کالای خود ندارند.

وی تقاطع های موسوم به سرکانال، نسیم شمال، مدرس با فلسطین و چهارراه ولیعصر در کنار پایانه های اتوبوسرانی و میادین را از مناطق پربسامد تکدی گری در شهر قزوین برشمرد و ادامه داد: در این میان، اسفند دودکن ها در تقاطع نسیم شمال، آدامس فروش ها در تقاطع مدرس با فلسطین، گل فروش ها در کانال و چهارراه ولیعصر تکدی گری می کنند.

عوامل اصلی

رحمانی که دارای مدرک دکترای آسیب شناسی اجتماعی است، عامل اصلی افزایش تکدی گری در شهرها را مشکلات اقتصادی و معیشتی افراد برشمرد و بیان کرد: بر پایه پژوهش های ما بیکاری و اعتیاد عوامل اصلی رشد تکدی گری در شهر قزوین هستند و موردهای داشتیم که فرد متکدی تحصیلات کارشناسی یا کاردانی داشته، اما سالهاست آلوده تکدی گری و درآمدهای راحت آن شده است.

وی با بیان اینکه در هر بار دستگیری متکدیان، با افراد عمدتاً تکراری روبه رو می شویم، گفت: از  ۱۷۱ نفری که در ۶ ماهه اول امسال جمع آوری و تحویل مراجع قضایی دادیم، بیش از ۱۰۰ نفر چهره های تکراری و معتاد به مواد مخدر بودند که پس از هر بار جمع آوری، با انگیزه کسب درآمد و تامین هزینه های اعتیاد به سطح شهر باز می گردند.

این مقام مسئول، تکدی گری را شغل بیشتر این افراد دانست و افزود: وجود خلاء قانونی برای تشدید مجازات این افراد و نبود نیرو برای پیگیری سرنوشت متکدیان جمع آوری شده از معضلات ما در برخورد با تکدی گری است. برای مثال نمی توانیم با کودکان یا خانم های معلول برخورد جدی کنیم و این افراد با جریمه کردن و گرفتن تعهد متنبه نمی شوند.

وی با تاکید بر فاصله زیاد بین درآمد متکدیان و کمک های کمیته امداد، ادامه داد: حقوق و مستمری ماهیانه ۵۰ تا ۱۵۰ هزار تومانی کمیته امداد بسیار ناچیز است و سبب می شود که متکدی با انگیزه کسب درآمد ۲۰ تا ۵۰ هزار تومان در روز دوباره به سطح شهر قزوین برگردد.

کم اعتمادی به خیریه ها

از سوی دیگر، یک جامعه شناس قزوینی به وجود خیریه های ضعیف در استان اشاره کرد و گفت: ادامه می دهد: طبق برآورد کارشناسی استانداری، متاسفانه بیشتر خیریه های استان، حکم دکان و بازاری را دارند که افرادی از آنها سود می برند و اعانه ها را برای نیازمندان خرج نمی کنند. به همین خاطر مردم قزوین به سختی به مؤسسه های خیریه اعتماد می کنند.

«کریم تفضلی» کم کاری مسئولان و نهادهای متولی مبارزه با تکدی گری را از ریشه های مهم شیوع این پدیده در قزوین بیان و تصریح کرد: متاسفانه مدیران ما دید کلان نگر و برنامه های بلندمدت برای مبارزه این معضل اجتماعی را ندارند و بیشتر از آنکه بیش از اینکه دغدغه کار اجرایی داشته باشند، به فکر اقدامات ویترینی هستند.

وی از فضاسازی اجتماعی اشتباه را از علل ترویج پدیده تکدی گری در قزوین دانست و اضافه کرد: در شهرهایی مانند پاوه و تبریز که ارتباط جمعی بیشتری میان مردم وجود دارد، در حل مسائل عمومی شهر مانند تکدی گری مشارکت می کنند و به همین خاطر فضای اجتماعی شهر اجازه نمی دهد تکدی گری رواج پیدا کند.

وی با تاکید بر اینکه نقش مهاجرهای غیرایرانی در تکدی گری قزوین خیلی اندک است، می گوید: دستفروشان دوره گرد ما افرادی هستند از نظر اجتماعی سقوط کرده و امکان بازسازی و بهسازی خود را ندارند و اگر مشکلات اقتصادی خود را مرتفع نکنیم، در سال های آینده مانند پاکستان و هند با تجمع افراد فقیر در جای جای شهر مواجه می شویم.

روزنه

پرداخت مستمری به سرپرستان کودکان کار

در حالی که شهر قزوین با مشکل تکدی گری دست و پنجه نرم می کند، در شهرهایی مانند پاوه و تبریز با کمک خیریه ها و بازاری های خیر این آسیب اجتماعی ریشه کن شده است.

مدیرکل بهزیستی استان در گفت و گو با همشهری، عمده ترین علت ریشه کن شدن تکدی گری در تبریز و پاوه را همیت جمعی دانست و عنوان کرد: در این شهرها افراد پولدار، در کارهای جمعی و مشارکتی حضور مؤثری دارند و حس عمومی و تعلق خاطر به منطقه در چنین شهرهایی زیاد است. همچنین به علت تعصب ترک ها و کردها به هم، حس رواداری و آستانه تحمل بالاتر است و نسبت به بعضی از شهرها مانند قزوین بیشتر به همدیگر کمک می کنند.

«علیرضا وارثی» با بیان اینکه اغلب متکدیان جمع آوری شده توسط شهرداری و نیروی انتظامی بلافاصله به محل کار خود برمی گردند، گفت: سامان بخشی متکدیان فقط با کمک مردم ممکن می شود و اگر مردم دیگر به این افراد کمکی نکنند، آنها انگیزه ای برای تکدی گری نخواهند داشت.

وارثی همچنین به خدمات دفتر شبه خانواده بهزیستی اشاره کرد و افزود: این دفتر کودکان بی سرپرست و بد سرپرست را از به صورت گروهی در مؤسسات خیریه نگهداری می کند و یا نگهداری از آنان را به خویشاوندانشان می سپارد و ماهانه ۳۷۰ هزار تومان مستمری به آنها پرداخت می کند تا این کودک ها در پناه اقوام و خویشان خود زندگی کنند.

وی با تاکید بر لزوم حمایت سمن ها و انجمن های خیریه استان از سامان بخشیدن به وضعیت کودکان کار، ادامه داد: طی ۶ ماهه نخست امسال، میزات پذیرش کودکان خیابانی و کار توسط دفتر یاد شده ۲۲ درصد افزایش داشته و در حال حاضر هیچ مشکلی برای ارائه کمک به کودکان بی سرپرست و بدسرپرست نداریم.

آرین صفوی

پایان نوشتار///